اما اگر گوش ضعیف عملا از تقویت مستقیم صدا سود نبرد و گوش مقابل شنوایی طبیعی یا نزدیک به طبیعی داشته باشد، استفاده از یک سمعک معمولی روی گوش ضعیف لزوما راهکار مناسبی نیست. در چنین شرایطی باید سیستم CROS ارزیابی شود. اگر گوش بهتر نیز دچار کم شنوایی باشد، سیستم BiCROS می‌تواند مطرح شود.
بنابراین مدل‌هایی مانند Phonak Audeo Sphere Infinio 90، Oticon Intent 1 miniRITE R، Starkey Omega AI 24 mRIC R، Widex Allure 440 RIC RD، Bernafon Encanta 400 miniRITE و Signia Pure 312 7AX که در ادامه معرفی می‌شوند، بهترین سمعک برای کم شنوایی یک طرفه هستند که گوش ضعیف هنوز قابلیت استفاده از تقویت مستقیم را داشته باشد؛ این دستگاه‌ها به خودی خود سیستم CROS نیستند.
مهم‌ترین ویژگی‌های بهترین سمعک برای کم شنوایی یک طرفه
پیش از بررسی مدل‌های مختلف، باید مشخص شود گوش ضعیف‌تر هنوز قابلیت استفاده موثر از تقویت صوتی را دارد یا خیر. ادیوگرام به تنهایی برای این تصمیم کافی نیست و میزان درک گفتار، نوع کم شنوایی، اختلاف دو گوش و تجربه فرد از شنیدن نیز باید توسط ادیولوژیست بررسی شود. پس از این ارزیابی مشخص می‌شود که تقویت مستقیم گوش ضعیف منطقی است یا باید از راهکارهایی مانند CROS یا BiCROS استفاده شود.
اگر گوش ضعیف هنوز قابلیت استفاده از سمعک دارد
اگر گوش ضعیف‌تر هنوز توانایی مناسبی برای دریافت و پردازش گفتار داشته باشد، می‌توان یک سمعک متناسب با همان گوش تجویز کرد. در این شرایط، نوع رسیور، میزان بهره، حداکثر خروجی و سایر تنظیمات دستگاه بر اساس ادیوگرام همان گوش تعیین می‌شوند.
برای مثال، ممکن است فرد در گوش راست افت شنوایی بیشتری داشته باشد اما همچنان بتواند بخش قابل توجهی از کلمات را تشخیص دهد. در چنین شرایطی، یک سمعک RIC با رسیور مناسب می‌تواند نسبت به رها کردن گوش بدون تقویت، امکان شنیدن گفتار و صداهای سمت گوش ضعیف را بهبود دهد. نتیجه نهایی به میزان افت و توانایی واقعی همان گوش در پردازش گفتار بستگی دارد.
اگر یک گوش شنوایی قابل استفاده ندارد
اگر فرد دچار ناشنوایی یک طرفه یا Single-Sided Deafness باشد و گوش ضعیف عملا از تقویت مستقیم صدا سود نگیرد، قرار دادن یک سمعک معمولی و قدرتمندتر روی آن لزوما مشکل را حل نمی‌کند. یکی از گزینه‌هایی که در این وضعیت بررسی می‌شود، سیستم CROS است.
در سیستم CROS، میکروفون قرارگرفته در سمت گوش غیرقابل تقویت، صدا را دریافت می‌کند و آن را به دستگاه سمت گوش بهتر منتقل می‌کند. این کار به فرد کمک می‌کند صداهایی را که از سمت گوش ضعیف می‌آیند کمتر از دست بدهد.
با این حال CROS شنوایی طبیعی دوگوشی را بازسازی نمی‌کند و نباید انتظار داشت جهت‌یابی سه‌بعدی طبیعی صدا را به طور کامل برگرداند.
اگر گوش بهتر هم کم شنوایی داشته باشد
گاهی گوش ضعیف قابلیت تقویت مستقیم ندارد، اما گوش مقابل نیز کاملا طبیعی نیست. در چنین شرایطی می‌توان BiCROS را بررسی کرد. در سیستم BiCROS صدای سمت گوش غیرقابل تقویت به گوش بهتر منتقل می‌شود و همزمان کم شنوایی همان گوش بهتر نیز تقویت می‌شود.
بنابراین انتخاب بین سمعک معمولی، CROS و BiCROS فقط بر اساس اینکه «یک گوش ضعیف‌تر است» انجام نمی‌شود و وضعیت هر دو گوش اهمیت دارد.
عملکرد در محیط شلوغ و جهت یابی صدا
یکی از مهم‌ترین مشکلات افراد دارای کم شنوایی یک طرفه، شنیدن گفتار در محیط‌هایی است که صدا از جهت‌های مختلف می‌آید. پدیده سایه سر می‌تواند به‌ویژه باعث کاهش دسترسی به بخشی از اطلاعات گفتاری شود که از سمت گوش ضعیف وارد محیط می‌شوند.
در فردی که گوش ضعیف قابل تقویت است، استفاده از سمعکی با پردازش گفتار، کاهش نویز و میکروفون‌های جهت‌دار می‌تواند شنیدن را در بسیاری از موقعیت‌ها آسان‌تر کند. اگر گوش غیرقابل تقویت باشد، راهکارهای انتقالی مانند CROS با هدف کاهش اثر از دست رفتن صدا از سمت گوش ضعیف بررسی می‌شوند.
در محیط‌های شلوغ، افراد دارای کم شنوایی یک طرفه ممکن است با مشکلات زیر مواجه شوند:
- از دست دادن بخشی از مکالمه وقتی گوینده در سمت گوش ضعیف قرار دارد.
- مشکل در تشخیص اینکه صدا از کدام سمت شنیده می‌شود.
- خستگی ذهنی بیشتر هنگام دنبال کردن مکالمات گروهی.
- نیاز به چرخاندن سر و قرار دادن گوش بهتر به سمت گوینده.
- دشواری بیشتر درک گفتار در رستوران، جلسه یا مهمانی.
برای شنیدن صحبت‌ها مجبورید همیشه گوش بهترتان را به سمت گوینده بچرخانید؟
اگر در جمع‌ها صحبت افراد سمت گوش ضعیف‌تر را از دست می‌دهید یا از سمعک فعلی خود نتیجه رضایت‌بخشی نگرفته‌اید، فرم زیر را تکمیل کنید تا کارشناسان کلینیک حانا با شما تماس بگیرند. برای بررسی ادیوگرام، تجربه استفاده از سمعک و دشواری‌های شنیدن در موقعیت‌های روزمره، نوبت مشاوره هماهنگ می‌شود.
Phonak Audeo Sphere Infinio 90
Phonak Audeo Sphere Infinio 90 یکی از گزینه‌های پیشرفته برای فردی است که کم شنوایی یک طرفه او هنوز قابلیت تقویت دارد و بخش مهمی از مشکلش درک گفتار در محیط‌های شلوغ است. این سمعک از نوع RIC و شارژی است و امکان انتخاب رسیور متناسب با شدت افت شنوایی را فراهم می‌کند؛ بنابراین ادیولوژیست می‌تواند قدرت دستگاه را متناسب با ادیوگرام گوش ضعیف تنظیم کند.
یکی از نقاط قوت این مدل، تمرکز ویژه بر جداسازی گفتار از نویز است. برای فردی که یک گوش سالم‌تر دارد اما گوش ضعیف در رستوران، جلسه یا جمع‌های خانوادگی اطلاعات گفتاری کافی دریافت نمی‌کند، پردازش پیشرفته گفتار می‌تواند ارزشمند باشد. البته این مدل CROS نیست و زمانی باید روی گوش ضعیف قرار گیرد که همان گوش همچنان از تقویت مستقیم سود ببرد.
Oticon Intent 1 miniRITE R
Oticon Intent 1 miniRITE R برای فردی مناسب است که گوش ضعیف‌تر او همچنان قابلیت تقویت دارد و مشکل اصلی‌اش تغییر مداوم شرایط صوتی در محیط‌های روزمره است. طراحی miniRITE و امکان انتخاب رسیورهای مختلف باعث می‌شود قدرت دستگاه بر اساس میزان افت همان گوش تنظیم شود.
این مدل شارژی برای استفاده طولانی‌مدت روزانه طراحی شده و پردازش پیشرفته آن تلاش می‌کند دسترسی کاربر به اطلاعات گفتاری را در محیط‌های مختلف حفظ کند. در کم شنوایی نامتقارن، تنظیم این دستگاه باید دقیقا بر اساس ادیوگرام گوش ضعیف انجام شود؛ نه اینکه تنظیمات گوش سالم یا یک نسخه عمومی برای آن استفاده شود.
اگر گوش ضعیف عملا توانایی استفاده از گفتار تقویت‌شده را نداشته باشد، Intent 1 به تنهایی جایگزین سیستم CROS محسوب نمی‌شود و ابتدا باید نوع راهکار مناسب توسط ادیولوژیست مشخص شود.
Starkey Omega AI 24 mRIC R
Starkey Omega AI 24 mRIC R یکی از مدل‌های پیشرفته موجود در کلینیک حانا برای کاربری است که گوش ضعیف‌تر او هنوز قابل تقویت است و روزانه بین محیط‌های صوتی مختلف جابه‌جا می‌شود. طراحی mRIC این دستگاه امکان انتخاب رسیور بر اساس شدت کم شنوایی را فراهم می‌کند و برای بسیاری از افت‌های یک‌طرفه قابل تقویت می‌تواند بررسی شود.
پردازش محیطی و مدیریت نویز در چنین شرایطی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا فرد دارای کم شنوایی نامتقارن معمولا در محیط آرام عملکرد بهتری دارد اما هنگام ورود به رستوران، جلسه یا خیابان اختلاف عملکرد دو گوش بیشتر مشخص می‌شود.
| شرایط محیطی | نیاز شنیداری فرد | نقش تنظیم سمعک |
|---|---|---|
| رستوران یا مهمانی | تشخیص بهتر گفتار در حضور نویز | فعال شدن پردازش گفتار و مدیریت نویز متناسب با محیط |
| خیابان و فضای باز | دسترسی بهتر به صداهای محیطی | تنظیم میکروفون‌ها و مدیریت نویزهای مزاحم مانند باد |
| خانه و مکالمه دونفره | صدای واضح و راحت بدون تقویت اضافی | تنظیم بهره متناسب با آستانه‌های همان گوش |
مهم‌ترین نکته این است که Omega AI 24 در این صفحه به عنوان سمعک برای یک گوش «قابل تقویت» معرفی می‌شود. اگر گوش ضعیف از تقویت مستقیم سود نبرد، باید راهکارهای دیگری مانند CROS بررسی شوند.
Widex Allure 440 RIC RD
Widex Allure 440 RIC RD گزینه‌ای مناسب برای فردی است که علاوه بر تقویت گوش ضعیف، طبیعی بودن صدا و راحتی استفاده طولانی‌مدت برایش اهمیت زیادی دارد. این مدل از نوع RIC و شارژی است و با رسیورهای مختلف قابل تنظیم است؛ بنابراین می‌توان قدرت خروجی آن را متناسب با میزان افت گوش درگیر انتخاب کرد.
فناوری‌های پردازشی این دستگاه برای حفظ وضوح گفتار، مدیریت نویز و کاهش احساس مصنوعی بودن صدای تقویت‌شده طراحی شده‌اند. این موضوع در کم شنوایی یک طرفه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا کاربر دائما صدای گوش مجهز به سمعک را با گوش بهتر خود مقایسه می‌کند و اختلاف زیاد در کیفیت صدا می‌تواند سازگاری با دستگاه را دشوار کند.
برای سازگاری با سمعک روی یک گوش، بهتر است استفاده از دستگاه به شکل مرحله‌ای انجام شود:
- در روزهای ابتدایی، دستگاه در محیط‌های آرام و مکالمات ساده استفاده شود.
- پس از سازگاری اولیه، مکالمه با چند نفر و شنیدن تلویزیون ارزیابی شود.
- سپس عملکرد سمعک در محیط‌های شلوغ‌تر مانند محل کار یا جمع خانوادگی بررسی شود.
- در صورت وجود اختلاف آزاردهنده بین صدای دو گوش، تنظیم دستگاه توسط ادیولوژیست اصلاح شود.
این مدل نیز برای گوش ضعیفی مناسب است که هنوز قابلیت استفاده از تقویت مستقیم را داشته باشد و یک سیستم CROS محسوب نمی‌شود.
Bernafon Encanta 400 miniRITE
Bernafon Encanta 400 miniRITE برای فردی که گوش ضعیف او قابلیت تقویت دارد و به دنبال یک سمعک کوچک از نوع miniRITE برای استفاده روزانه است، گزینه قابل بررسی محسوب می‌شود. امکان انتخاب قدرت رسیور یکی از ویژگی‌های مهم این فرم سمعک است؛ زیرا میزان تقویت می‌تواند بر اساس ادیوگرام همان گوش تعیین شود.
این مدل به‌ویژه برای افرادی مناسب است که علاوه بر شنیدن مکالمات روزمره، در محیط‌های متغیر و شلوغ نیز به پردازش بهتر گفتار نیاز دارند. تنظیم دقیق دستگاه اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در کم شنوایی یک طرفه، افزایش بیش از حد صدا در گوش ضعیف لزوما به معنی درک بهتر گفتار نیست.
اگر به دنبال بهترین نوع سمعک برای کم شنوایی حسی عصبی هستید و کم شنوایی حسی عصبی فقط یک گوش را درگیر کرده است، این مدل زمانی قابل بررسی است که گوش ضعیف همچنان توانایی مفیدی برای استفاده از صدای تقویت‌شده داشته باشد.
Signia Pure 312 7AX
Signia Pure 312 7AX برای افرادی قابل بررسی است که کم شنوایی یک طرفه قابل تقویت دارند اما مدل باتری‌خور را به سمعک شارژی ترجیح می‌دهند. این دستگاه از نوع RIC است و با انتخاب رسیور و تنظیم مناسب می‌تواند برای درجات مختلفی از افت شنوایی مورد استفاده قرار گیرد.
مدل باتری‌خور برای فردی که سفر زیادی دارد، دسترسی دائمی به شارژر ندارد یا ترجیح می‌دهد با تعویض سریع باتری دستگاه را دوباره فعال کند، می‌تواند مزیت عملی داشته باشد. در عین حال، پردازش گفتار و مدیریت نویز دستگاه باید متناسب با عملکرد واقعی گوش ضعیف تنظیم شود.
وجود نسخه‌ها یا تجهیزات CROS در خانواده‌های برخی برندها به این معنی نیست که Pure 312 7AX معمولی به خودی خود CROS است. این محصول در این مقاله برای سناریویی معرفی می‌شود که گوش ضعیف هنوز قابلیت تقویت مستقیم دارد.
برای کم شنوایی یک گوش، سمعک معمولی بهتر است یا CROS؟
پاسخ به این سوال به قابل تقویت بودن یا نبودن گوش ضعیف بستگی دارد. اگر گوش ضعیف هنوز بتواند از صدای تقویت‌شده برای تشخیص گفتار استفاده کند، سمعک معمولی روی همان گوش قابل بررسی است. مدل‌هایی مانند Phonak Audeo Sphere Infinio 90، Oticon Intent 1 miniRITE R، Starkey Omega AI 24 mRIC R، Widex Allure 440 RIC RD، Bernafon Encanta 400 miniRITE و Signia Pure 312 7AX از محصولات حانا هستند که در چنین شرایطی می‌توان متناسب با ادیوگرام آن‌ها را بررسی کرد.
اما اگر گوش ضعیف عملا از تقویت مستقیم سود نبرد، انتخاب یک سمعک قوی‌تر الزاما راهکار مناسبی نیست. در این حالت سیستم CROS و اگر گوش بهتر نیز کم شنوایی داشته باشد، BiCROS باید ارزیابی شود.
| وضعیت شنوایی | راهکار قابل بررسی | هدف |
|---|---|---|
| گوش ضعیف دارای شنوایی و درک گفتار قابل استفاده است | سمعک معمولی متناسب با ادیوگرام همان گوش | تقویت مستقیم صدا و افزایش دسترسی به اطلاعات گفتاری |
| گوش ضعیف از تقویت مستقیم سود نمی‌برد و گوش مقابل سالم است | CROS | انتقال صدای سمت گوش ضعیف به گوش بهتر |
| گوش ضعیف غیرقابل تقویت است و گوش بهتر نیز کم شنوایی دارد | BiCROS | انتقال صدای سمت ضعیف و همزمان تقویت گوش بهتر |
بنابراین صرف شدت کم شنوایی یا ظاهر ادیوگرام نباید به تنهایی مبنای خرید سمعک قرار گیرد. گاهی یک گوش با افت شدید همچنان می‌تواند از تقویت مناسب سود ببرد و گاهی در یک افت نامتقارن، تقویت مستقیم نتیجه رضایت‌بخشی ایجاد نمی‌کند. آزمون‌های شنوایی و گفتاری، وضعیت گوش مقابل و نیازهای روزمره فرد باید در کنار هم بررسی شوند.