سمعک وایرلس

وقتی صحبت از سمعک وایرلس به میان می‌آید، بسیاری از افراد تصور می‌کنند با یک شکل ظاهری خاص یا دستگاهی کاملا نامرئی روبه‌رو هستند؛ درحالی‌که واژه وایرلس (Wireless) صرفا به قابلیت سیستم برای ارسال و دریافت بی‌سیم اطلاعات اشاره دارد. این ارتباط می‌تواند به‌صورت تبادل داده میان سمعک گوش راست و چپ شکل بگیرد یا برای اتصال به تجهیزات جانبی پیشرفته استفاده شود.

برای نمونه، فناوری‌های ارتباط دوگوشی (Binaural Communication) اطلاعات صوتی و محیطی را لحظه‌به‌لحظه میان دو دستگاه منتقل می‌کنند؛ از سوی دیگر، سیستم‌های بی‌سیم مستقلی مانند Roger صدای فرد گوینده را از طریق یک میکروفون خارجی مستقیما به وسیله شنوایی می‌رسانند تا اثر مخرب فاصله خنثی شود.

باید دقت کنید که «وایرلس بودن» الزاما به معنای داشتن بلوتوث برای اتصال مستقیم به تلفن همراه نیست. اگرچه بسیاری از محصولات امروزی هر دو ویژگی را دارند، اما برخی از دستگاه‌ها ارتباط بی‌سیم خود را روی باندهای فرکانسی متفاوتی مانند 2.4 GHz یا از طریق لوازم جانبی اختصاصی برقرار می‌کنند.

شرکت‌هایی مانند ReSound در برخی از تجهیزات جانبی وایرلس خود از پروتکل اختصاصی ۲.۴ گیگاهرتز بهره می‌برند که پایداری بالایی در انتقال صدا دارد. بنابراین، یک سمعک بی سیم می‌تواند بدون اتصال به موبایل، صرفا با یک ریموت‌کنترل یا رابط تلویزیون شبکه خود را تشکیل دهد.

اگر در محیط‌های شلوغ صداها را می‌شنوید اما کلمات را به‌درستی تشخیص نمی‌دهید، یا صدای تلویزیون را آن‌قدر بلند می‌کنید که اطرافیان کلافه می‌شوند، احتمالا به سمعکی با قابلیت‌های ارتباطی و پردازش دوگوشی نیاز دارید.

انتخاب نادرست در این مرحله می‌تواند باعث شود هزینه زیادی برای امکاناتی بپردازید که اصلا به کارتان نمی‌آیند. برای بررسی دقیق وضعیت شنوایی، ارزیابی نیازهای ارتباطی روزمره و دریافت مشاوره تخصصی جهت انتخاب بهترین گزینه، فرم زیر را پر کنید تا در کلینیک حانا شما را راهنمایی کنیم.

سمعک وایرلس چیست و ارتباط بی‌سیم در آن چه کاربردی دارد؟

در مشخصات فنی سیستم‌های کمک‌شنوایی، عبارت Wireless Hearing Aid به معنای وجود یک گیرنده و فرستنده داخلی در دستگاه است. این ارتباط بی‌سیم می‌تواند بسته به سطح تکنولوژی و پلتفرم پردازشی، کاربردهای کاملا متفاوتی در بهبود کیفیت شنیداری بیمار داشته باشد و صرفا به یک کارکرد محدود نمی‌شود.

مهم‌ترین کاربردهای این فناوری شامل انتقال اطلاعات میان سمعک راست و چپ، هماهنگی اتوماتیک تنظیمات دو دستگاه، انتقال صدای تلویزیون، کنترل دستگاه با ریموت، و دریافت سیگنال از تجهیزات کمک‌شنوایی است. در مدل‌های پیشرفته‌تر، اتصال به سیستم‌های CROS یا BiCROS و ارتباط با تلفن‌های هوشمند نیز از طریق همین بستر فراهم می‌شود.

بنابراین هنگام خرید سمعک وایرلس و مشاهده این عبارت در کاتالوگ محصول، باید با کمک شنوایی‌شناس بررسی کنید که دستگاه دقیقا از کدام نوع ارتباط پشتیبانی می‌کند. یک مدل ممکن است فقط قابلیت تبادل داده دوگوشی داشته باشد، درحالی‌که مدل دیگر بتواند هم‌زمان استریم صدا از میکروفون از راه دور را نیز مدیریت کند.

ارتباط وایرلس بین دو سمعک چه فایده‌ای دارد؟

قابلیت ارتباط میان دو دستگاه (Ear-to-Ear Communication) یکی از حیاتی‌ترین دستاوردهای پردازشی در سمعک‌های امروزی است. در محصولات سازگار، دو دستگاه مانند یک شبکه واحد عمل کرده و اطلاعات مربوط به شدت صدا، جهت منبع صوتی و میزان نویز محیط را در کسری از ثانیه با یکدیگر تبادل می‌کنند.

استفاده از اطلاعات هر دو گوش برای پردازش صدا باعث می‌شود الگوریتم‌های کاهنده نویز با دقت بسیار بالاتری عمل کنند.

برای نمونه، شرکت Phonak در فناوری Binaural VoiceStream خود، انتقال دوطرفه و هم‌زمان سیگنال‌های صوتی کامل را میان دو گوش ممکن کرده است تا درک گفتار در محیط‌های پرسرصدا به‌طور چشمگیری افزایش یابد. البته سطح این ارتباط دوگوشی میان برندها متفاوت است و نباید قابلیت یک برند را به تمام دستگاه‌ها تعمیم داد.

مراجعان زیادی اظهار می‌کنند: «من در خانه مشکلی ندارم، اما در مهمانی‌ها با اینکه صدای افراد را می‌شنوم، کلماتشان را متوجه نمی‌شوم.» بسیاری تصور می‌کنند با خرید یک دستگاه قوی‌تر مشکل حل می‌شود؛ درحالی‌که بالا بردن ولوم در محیط شلوغ، صدای همهمه را نیز تقویت می‌کند.

طبق بررسی‌های بالینی، استفاده از سیستم‌های میکروفون جهت‌دار و پردازش دوگوشی وایرلس می‌تواند درک گفتار در نویز را تا ۳۰ الی ۴۰ درصد نسبت به حالت تک‌گوشی بهبود ببخشد؛ زیرا دو دستگاه با هماهنگی یکدیگر نویز پس‌زمینه را سرکوب کرده و روی صدای گوینده اصلی تمرکز می‌کنند.

سمعک وایرلس به چه دستگاه‌هایی متصل می‌شود؟

تجهیزات جانبی (Wireless Accessories) نقش مهمی در ارتقای کیفیت شنیداری در شرایط چالش‌برانگیز دارند. سمعک دیجیتال به‌تنهایی در فواصل نزدیک عملکرد عالی دارد، اما برای غلبه بر مشکلات ناشی از فاصله، تجهیزات بی‌سیم متنوعی طراحی شده‌اند.

میکروفون بی‌سیم

میکروفون از راه دور دستگاه کوچکی است که در نزدیکی فرد صحبت‌کننده قرار می‌گیرد یا به یقه او متصل می‌شود. این وسیله صدای فرد را دریافت کرده و بدون افت کیفیت، مستقیما به گیرنده بیمار ارسال می‌کند تا فاصله فیزیکی تأثیری بر وضوح سیگنال گفتاری نداشته باشد.

استفاده از این سیستم در محیط‌هایی مانند کلاس درس، جلسات کاری، رستوران‌ها، سالن‌های سخنرانی، محیط‌های دارای پژواک و گفت‌وگو از فاصله بسیار راهگشا است. سیستم Phonak Roger نمونه‌ای پیشرفته از این تجهیزات است که با غلبه بر نویز پس‌زمینه، گفتار را با شفافیت بالا به وسیله شنوایی استریم می‌کند.

تلویزیون و تجهیزات صوتی

بسیاری از سمعک‌های بی‌سیم با دستگاه‌هایی به نام TV Streamer یا TV Connector سازگاری دارند. این رابط‌ها به خروجی صدای تلویزیون متصل می‌شوند و سیگنال صوتی را با کیفیت استریو و بدون تأخیر مستقیما به پردازشگر فرد استریم می‌کنند.

این قابلیت استریم صدا به کاربر اجازه می‌دهد سطح صدای دریافتی در دستگاه خود را کاملا مستقل از بلندگوی تلویزیون تنظیم کند. برندهایی مانند Phonak و ReSound تجهیزات اختصاصی قدرتمندی برای این منظور ارائه می‌دهند که تجربه شنیدن رسانه‌ها را بسیار دلپذیرتر می‌سازد.

ریموت‌کنترل

ریموت‌کنترل‌های بی‌سیم ابزارهای کوچکی هستند که مدیریت دستی دستگاه را برای کاربر تسهیل می‌کنند. از این وسیله می‌توان در مدل‌های سازگار برای مواردی مانند تغییر ولوم، تغییر برنامه شنیداری و قطع یا فعال‌کردن بعضی ورودی‌های میکروفون استفاده کرد.

این ابزار به‌خصوص برای افرادی که مهارت انگشتی کافی برای لمس دکمه‌های ریز روی دستگاه ندارند، ضروری است. برای نمونه، Remote Control شرکت ReSound از ارتباط بی‌سیم پایدار 2.4 GHz با دستگاه‌های سازگار استفاده می‌کند تا فرامین به‌سرعت اجرا شوند.

انواع سمعک وایرلس را چگونه می‌توان دسته‌بندی کرد؟

برای شناخت بهتر این محصولات، نباید آن‌ها را صرفا بر اساس شکل ظاهری قضاوت کرد؛ بلکه تمرکز اصلی باید بر نوع تکنولوژی ارتباطی آن‌ها باشد. شناخت این ویژگی‌ها به شما کمک می‌کند تا تصمیم‌گیری دقیق‌تری درباره امکانات موردنیازتان داشته باشید.

دسته‌بندی‌های مختلفی برای بررسی انواع سمعک ‫بر اساس تکنولوژی وجود دارد که در حوزه محصولات بی‌سیم، تمرکز بر تبادل داده است. سمعک دارای ارتباط دوگوشی، دستگاهی است که در آن گوش راست و چپ اطلاعات یا تنظیمات مشخصی را تبادل می‌کنند. گروه دیگر، دستگاه‌های سازگار با لوازم جانبی هستند که امکان اتصال به میکروفون، تلویزیون یا ریموت را دارند.

همچنین سمعک دارای Bluetooth مدلی است که علاوه بر ارتباط وایرلس داخلی، امکان اتصال مستقیم به دستگاه‌های هوشمند را ارائه می‌دهد. در نهایت، سمعک‌های سازگار با CROS قرار دارند که صدای سمت گوش غیرقابل‌تقویت را به گوش مقابل منتقل می‌کنند. یک محصول می‌تواند چند مورد از این قابلیت‌ها را هم‌زمان داشته باشد.

تفاوت سمعک وایرلس و بلوتوثی چیست؟

یکی از رایج‌ترین اشتباهات مراجعان، یکسان دانستن مفهوم وایرلس و بلوتوث است. اگرچه هر سمعک بلوتوثی ذاتا دارای قابلیت ارتباط بی‌سیم است، اما هر دستگاه وایرلسی قرار نیست منحصرا برای اتصال مستقیم Bluetooth به موبایل طراحی شده باشد.

شرکت ReSound نمونه‌هایی از دستگاه‌ها و لوازم جانبی با ارتباط ۲.۴ گیگاهرتز دارد، درحالی‌که Phonak Roger از فناوری دیجیتال بی‌سیم مستقلی بهره می‌برد. حتی فناوری‌هایی مانند Bluetooth Low Energy نیز تفاوت‌هایی با بلوتوث کلاسیک دارند. جدول زیر مرز این تفاوت‌ها را روشن می‌کند:

همان‌طور که مشخص است، مفهوم Wireless فراتر از بلوتوث عمل می‌کند. هر سمعک بلوتوثی یک قابلیت ارتباط بی‌سیم دارد، اما هر دستگاه وایرلسی الزاما برای اتصال مستقیم بلوتوث به موبایل طراحی نشده است.

سمعک وایرلس برای چه کسانی کاربرد بیشتری دارد؟

تجویز فناوری بی‌سیم وابستگی شدیدی به سبک زندگی و نیازهای روزمره افراد دارد. در زمان بررسی نتایج شنوایی‌سنجی، شرایط محیط کار و زندگی فرد نیز برای انتخاب این قابلیت‌ها به‌دقت ارزیابی می‌شود.

افرادی که از دو سمعک استفاده می‌کنند

ارتباط میان دو دستگاه می‌تواند برای هماهنگی تنظیمات و فعال‌سازی برخی قابلیت‌های پردازش دوگوشی اهمیت بالایی داشته باشد. وقتی فرد دچار کم‌شنوایی دوطرفه است، این ارتباط مانند یک پل بین دو سمت سر عمل می‌کند.

این ویژگی به‌خصوص برای کاربرانی که از یک جفت دستگاه سازگار استفاده می‌کنند قابل توجه است؛ زیرا به مغز کمک می‌کند تا سیگنال‌های دریافتی از دو گوش را با دقت بسیار بیشتری پردازش کرده و جهت‌یابی اصوات را بهبود بخشد.

افرادی که در محیط شلوغ یا از فاصله گفت‌وگو می‌کنند

افرادی که در جلسات کاری، کلاس‌های درس، رستوران‌ها، سالن‌های سخنرانی یا محیط‌های کاری شلوغ حضور دارند، مشکل بیشتری در درک کلمات پیدا می‌کنند. در این شرایط، نویز محیط بر صدای گوینده غلبه می‌کند.

این افراد می‌توانند از سیستم میکروفون از راه دور سازگار استفاده کنند. تجهیزاتی مانند Roger مشخصا برای انتقال بی‌سیم گفتار به وسیله شنوایی در شرایط فاصله و نویز طراحی شده‌اند و کیفیت مکالمات را کاملا دگرگون می‌سازند.

افرادی که زیاد تلویزیون تماشا می‌کنند

وجود TV Streamer سازگار برای کسانی که بخش زیادی از روز را به تماشای فیلم می‌گذرانند، یک مزیت بزرگ است. این رابط‌ها صدای تلویزیون را مستقیما و با وضوح بالا به گیرنده‌های فرد منتقل می‌کنند.

سالمندی را تصور کنید که برای شنیدن دیالوگ سریال‌ها، ولوم تلویزیون را آن‌قدر بالا می‌برد که باعث کلافگی دیگران می‌شود. این فرد بدون نیاز به گوشی هوشمند، صرفا با یک سمعک متصل به تلویزیون از برندهایی مانند ReSound، می‌تواند صدا را مستقیما دریافت کند؛ درحالی‌که ولوم اسپیکر برای سایر اعضای خانواده کاملا نرمال است.

کودکان و دانش‌آموزان

برای کودکانی که در کلاس با فاصله از معلم یا در محیط دارای نویز قرار دارند، سیستم‌های میکروفون بی‌سیم اهمیت بسیار بیشتری پیدا می‌کنند؛ زیرا شفافیت سیگنال برای یادگیری زبان حیاتی است.

برند Phonak نیز سیستم Roger را برای استفاده در مدرسه، کار و محیط‌های اجتماعی معرفی می‌کند. کاربرد ارتباط وایرلس در اینجا از بین بردن موانع فیزیکی کلاس درس و انتقال بی‌نقص صدای معلم است.

افراد دارای کم‌شنوایی یک‌طرفه

اگر یک گوش کاملا ناشنوا یا غیرقابل‌تقویت باشد، سیستم‌های CROS سازگار می‌توانند صدای سمت گوش ضعیف را دریافت کرده و به دستگاه قرارگرفته روی گوش بهتر منتقل کنند تا بیمار صداهای هر دو سمت را بشنود.

البته ارتباط CROS باید بر اساس اکوسیستم همان برند و مدل بررسی شود. باید توجه داشت که هر دستگاه وایرلسی الزاما با سیستم کراس سازگار نیست و این ویژگی باید از پیش توسط ادیولوژیست لحاظ گردد.

آیا سمعک وایرلس برای هر میزان کم‌شنوایی وجود دارد؟

پاسخ به این سؤال مثبت است، اما این انتخاب مشروط به بررسی دقیق میزان افت شنوایی است. وایرلس یک قابلیت ارتباطی است و به‌تنهایی قدرت تقویت‌کنندگی دستگاه را مشخص نمی‌کند. بنابراین این فناوری در قدرت‌های مختلف وجود دارد.

این محصولات می‌توانند از نوع RIC، دستگاه‌های سنتی BTE، مدل‌های Power یا Super Power، و حتی مدل‌های داخل‌گوشی ITE یا ITC باشند. آن‌ها برای افت‌های خفیف، متوسط، شدید یا عمیق با توان‌های مختلفی بهینه‌سازی و طراحی شده‌اند.

برای نمونه، شرکت Phonak فناوری‌های وایرلس را در قدرت‌ها و فرم‌های مختلف ارائه کرده و ReSound نیز محصولات مشابهی در فرم‌های متفاوت داشته است. بنابراین ابتدا باید دستگاه متناسب با ادیوگرام انتخاب شود و سپس امکانات ارتباطی آن فعال گردد.

آیا سمعک وایرلس بدون موبایل هم کاربرد دارد؟

بله، این محصولات حتی بدون وجود تلفن هوشمند نیز کاملا کاربردی هستند. این تیتر برای کاربرانی که مفهوم بی‌سیم را صرفا با موبایل اشتباه می‌گیرند، از اهمیت بالایی برخوردار است.

طبق آمارهای بالینی، حدود ۷۰ درصد از مراجعان سالمند، نیازی به اتصال مستقیم به موبایل ندارند و کار با اپلیکیشن‌ها برایشان دشوار است. برای این افراد، قابلیت وایرلس برای هماهنگی دو دستگاه، استفاده از ریموت‌کنترل فیزیکی، دریافت صدای تلویزیون، استفاده از میکروفون از راه دور و اتصال به بعضی تجهیزات صوتی اختصاصی استفاده می‌شود.

بنابراین سمعک وایرلس شارژی یا باتری‌خور می‌تواند برای سالمندی که اصلا از اپلیکیشن یا تلفن هوشمند استفاده نمی‌کند نیز تجویز شود و بخش بزرگی از مشکلات شنیداری او را در منزل یا جمع‌های خانوادگی برطرف سازد.

آیا لوازم جانبی وایرلس همه برندها با هم سازگار هستند؟

پاسخ به این سؤال معمولا خیر است. بسیاری از تجهیزات بی‌سیم بخشی از اکوسیستم بسته همان سازنده هستند. برای مثال، ReSound لوازم جانبی خود را صرفا برای کار با دستگاه‌های سازگار ReSound طراحی کرده است.

از طرف دیگر، بعضی سیستم‌ها دامنه سازگاری گسترده‌تری دارند. Phonak اعلام می‌کند Roger با استفاده از رسیور مناسب می‌تواند با طیف گسترده‌ای از محصولات و ایمپلنت‌های شنوایی کار کند. بااین‌حال، پیش از خرید تجهیزات جانبی باید موارد متعددی بررسی شوند:

به همین دلیل تأکید می‌شود پیش از تهیه هرگونه وسیله کمکی، حتما با ادیولوژیست خود درباره امکان جفت‌شدن آن با مدل دقیق دستگاهتان مشورت کنید.

مزایا و محدودیت‌های سمعک وایرلس

استفاده از این فناوری‌ها تحولی شگرف در درک گفتار ایجاد کرده است؛ بااین‌حال شناخت دقیق مزایا و محدودیت‌های آن‌ها کمک می‌کند تا انتظارات واقع‌بینانه‌ای از عملکرد سیستم داشته باشیم.

مهم‌ترین مزایای این تکنولوژی عبارت‌اند از:

• ارتباط پایدار میان دو دستگاه برای مکان‌یابی بهتر صدا.
• هماهنگی بهتر بعضی تنظیمات و پردازش‌ها میان دو گوش.
• اتصال به میکروفون از راه دور برای کاهش اثر مخرب فاصله.
• دریافت مستقیم و استریو صدای تلویزیون.
• امکان استفاده از ریموت برای مدیریت آسان‌تر.
• قابلیت استفاده در سیستم‌های CROS/BiCROS.
• ایجاد اکوسیستم کامل‌تر برای شرایط شنیداری مختلف.

در مقابل، محدودیت‌هایی نیز وجود دارد. همه تجهیزات با همه دستگاه‌ها سازگار نیستند و ممکن است برای بعضی قابلیت‌ها وسیله جانبی جدا لازم باشد. نسل‌های مختلف یک برند سازگاری متفاوتی دارند و تجهیزات جانبی هزینه جداگانه‌ای می‌طلبند. همچنین ارتباط بی‌سیم می‌تواند مصرف باتری را افزایش دهد و باید به یاد داشت که این ویژگی به‌تنهایی نشان‌دهنده کیفیت بهتر پردازش گفتار نیست و تنظیم دقیق، شرط اصلی است.

قیمت سمعک وایرلس چقدر است؟

قیمت سمعک وایرلس برای هر گوش از حدود ۱۵ میلیون تومان در مدل‌های پایه و اقتصادی شروع می‌شود و در مدل‌های جدید، هوشمند و رده‌بالا تا حدود ۶۰ میلیون تومان افزایش پیدا می‌کند. باید توجه داشت که صرف داشتن این قابلیت، قیمت نهایی دستگاه را تعیین نمی‌کند.

عوامل متعددی بر قیمت این محصولات مؤثرند. برند، نسل دستگاه، سطح فناوری پردازنده، قدرت دستگاه، فرم ظاهری، شارژی یا باتری‌خور بودن، و قابلیت ارتباط هوشمند دوگوشی از عوامل اصلی هستند. همچنین نوع فناوری بی‌سیم، وجود بلوتوث، سازگاری با سیستم‌های کراس، و پشتیبانی از میکروفون از راه دور نقش مهمی در ارزش‌گذاری دارند.

نکته‌ای که مراجعان باید مدنظر قرار دهند این است که هزینه لوازم جانبی مانند TV Streamer یا ریموت‌کنترل‌ها، به‌صورت جداگانه محاسبه می‌شود. سال تولید، موجودی بازار و خرید یک‌گوش یا دوگوش نیز مستقیما بودجه نهایی شما را دستخوش تغییر می‌کنند.

هنگام خرید سمعک وایرلس چه نکاتی را بررسی کنیم؟

برای اینکه سرمایه‌گذاری شما بهترین نتیجه را به همراه داشته باشد، انتخاب دستگاه باید ترکیبی از نیازهای واقعی و مشاوره تخصصی ادیولوژیست باشد. در زمان بررسی و انتخاب، حتما موارد زیر را مدنظر قرار دهید.

چک‌لیست بررسی پیش از خرید:

1. میزان و نوع کم‌شنوایی خود را همراه با قدرت مناسب دستگاه ارزیابی کنید.
2. مشخص کنید استفاده شما یک‌گوش است یا دوگوش؛ تا بتوانید از ارتباط میان دو سمعک بهره‌مند شوید.
3. نوع فناوری وایرلس و وجود Bluetooth را در صورت نیاز به اتصال مستقیم موبایل چک کنید.
4. امکان اتصال به میکروفون از راه دور و سازگاری با TV Streamer را بپرسید.
5. در صورت نیاز به مدیریت فیزیکی، وجود ریموت‌کنترل سازگار را جویا شوید.
6. سازگاری با سیستم‌های CROS یا BiCROS را برای کم‌شنوایی‌های یک‌طرفه لحاظ کنید.
7. نیاز به گیرنده جداگانه، سازگاری لوازم جانبی با نسل دستگاه و شارژی بودن آن را بررسی نمایید.

خرید سمعک وایرلس بدون بررسی اکوسیستم لوازم جانبی آن کامل نیست؛ زیرا ممکن است دو محصول هر دو برچسب Wireless داشته باشند، اما نوع تجهیزات، هزینه لوازم جانبی، امکان تهیه آن‌ها در آینده و قابلیت‌های قابل استفاده آن‌ها کاملا با یکدیگر متفاوت باشد.